- Prezentacje dotyczące prac zrealizowanych w ramach poszczególnych Zadań:
10:00 – 10:40 prof. Jan Badziak - Zadania 1 i 2
10:40 – 11:10 prof. Tadeusz Pisarczyk - Zadanie 3
11:10 – 11:50 dr Monika Kubkowska - Zadania 4 i 6
- Przerwa
11:50 – 12:00
- Prezentacje dotyczące prac zrealizowanych w ramach poszczególnych Zadań, c.d.:
12:00 – 12:30 dr hab. prof. Roman Zagórski - Zadanie 5
12:30 – 13:00 dr Marian Paduch - Zadanie 7
13:00 – 13:30 dr Jacek Kurzyna - Zadanie 8
- Przerwa
13:30 – 14:00
- Prezentacja zbiorcza dotycząca działalności naukowej IFPiLM w 2015 roku:
14:00 – 14:40 prof. Jerzy Wołowski
- Podsumowanie sprawozdania przez dyrektora instytutu:
14:40 – 15:00 dr hab. prof. Andrzej Gałkowski
Udział wszystkich pracowników naukowych i badawczo-technicznych Instytutu w seminarium jest obowiązkowy.
W wyjaśnieniu zjawisk zachodzących w atmosferze Słońca kluczową rolę odgrywają zjawiska falowe, ze szczególnym uwzględnieniem fal magnetohydrodynamicznych. Fale magnetohydrodynamiczno-grawitacyjne są powszechnie występującymi w atmosferze słonecznej. Obserwacje ukazują wyjątkową rolę procesów falowych w dynamice atmosfery naszej gwiazdy. Jednakże pomimo dużej ilości obserwacji i coraz większej liczby odkrytych i wyjaśnionych zjawisk, wciąż nie znamy odpowiedzi na choćby najbardziej fundamentalne pytanie dotyczące sposobu ogrzewania korony słonecznej i przyspieszania wiatru słonecznego. Rozwój wyrafinowanych metod numerycznych rozwiązywania hiperbolicznych równań różniczkowych sprawiły, że w wyjaśnieniu zjawisk zachodzących w atmosferze Słońca niezwykłego znaczenia nabrały symulacje numeryczne, które pozwalają na weryfikację modeli teoretycznych i interpretację danych doświadczalnych. Niniejsza prezentacja dotyczy badań numerycznych fal magnetohydrodynamiczno-grawitacyjnych w plazmie korony słonecznej w różnych strukturach pola magnetycznego. W szczególności zostanie omówiony charakter ewolucji fal Alfvéna w otwartej strukturze pola magnetycznego w obszarach biegunowych dziur koronalnych, asymetrycznej arkadzie magnetycznej i rurze magnetycznej.
W pierwszej części seminarium przedstawiona została metodologia pomiarów polarymetrycznych. Omówione były warunki quasi-podłużnej propagacji fali EM w niejednorodnej plazmie oraz optymalnej rejestracji kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji w plazmie laserowej i w urządzeniach plasma-focus biorąc pod uwagę ograniczenia w prowadzeniu pomiarów polaro-interferometrycznych na tych urządzeniach. Przedstawione były również wybrane rozwiązania układów polaro-interferometrycznych stosowane w badaniach na różnych urządzeniach plazmowych przez autora seminarium.
Charakterystyki promieniowania neutronowego emitowanego z plazmy wytworzonej w urządzeniu ITER:
- przewidywane scenariusze pracy ITER’a,
- wielkości mocy wydzielonej w wyniku reakcji termojądrowych,
- wielkości emisji neutronów, widma energetyczne tych neutronów i ich rozkłady przestrzenne.
Schemat kamery zaprojektowanej do badania rozkładu przestrzennego neutronów w plazmie wytworzonej w urządzeniu ITER, a także do wyznaczenia gęstości wydzielonej mocy, rozkładu przestrzennego cząstek α itp.
Detektory neutronowe przewidywane do zastosowania w kamerze neutronowej:
- detektor scyntylacyjny NE213 i jego właściwości spektroskopowe,
- detektor diamentowy i jego właściwości spektroskopowe,
- wyniki uzyskane za pomocą detektorów NE213 i diamentowego na innych tokamakach,
- komara uranowa (tzw. fission chamber) i jej zastosowanie jako głównego monitora neutronów w dużym zakresie wielkości strumienia tych neutronów.
W ostatnich latach zdecydowanie wzrosło zainteresowanie metodą Monte Carlo w kontekście wykorzystania jej do rozwiązywania zagadnień związanych z transportem neutronów. Tendencja ta związana jest przede wszystkim z dostrzeżeniem w tej metodzie potencjału do uczynienia z niej solidnego narzędzia projektowego. Tym samym w trakcie najbliższego seminarium zostanie podjęta tematyka niwelowania uproszczeń istniejących w kodach Monte Carlo w celu możliwie najlepszego odwzorowania zjawisk fizycznych w reaktorach jądrowych i tym samym zwiększenia rozdzielczości przestrzennej rozwiązań.
Termin „termosiła” nie jest obcy fizyce plazmy. Związek pomiędzy transportem ładunku a transportem energii (ciepła) istnieje również w przypadku nośników ładunku w ciele stałym: elektronów, bądź dziur. Wykorzystanie zjawiska współzależności obu procesów transportu oraz wiedzy z zakresu fizyki półprzewodników pozwala na konstruowanie urządzeń „pompujących” ciepło za pomocą przepływu ładunku, lub też na odwrót: indukujących przepływ ładunku przez przepływ ciepła. Są to ogniwa Peltiera i generatory termoelektryczne. Wystąpienie ma na celu przybliżenie tematu termoelektrycznej konwersji energii, z małym przypomnieniem fizyki półprzewodników i podanie parametrów fizycznych kluczowych dla uzyskania dobrych materiałów termoelektrycznych. Wymienione zostaną zarówno dobrze znane materiały, jak też najnowsze osiągnięcia w tej dziedzinie pozwalające na osiągnięcie najwyższych sprawności. W szczególności, jako przykład wykorzystane będą materiały pół-Heuslerowskie z rodziny XNiSn (X – Ti/Zr/Hf), które prelegent badał podczas doktoratu.
Przypomniana została zasada pracy urządzenia PF z elektrodami typu Maisera oraz efekty modernizacji tego urządzenia przeprowadzonej w ramach realizacji zadania badawczego pt. Badania i rozwój technologii dla kontrolowanej fuzji termojądrowej w ramach strategicznego projektu badawczego pt. Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej. Następnie przedstawione zostały diagnostyki zainstalowane przy PF (między innymi 16 kadrowa interferometria i systemy PIN diod oraz pomiarów neutronowych), a także te diagnostyki, które są wykorzystywane w ramach współpracy z innymi Instytutami naukowymi (np. NCBJ Świerk, Politechnika Praska, Instytut Kurczatowa). Dodatkowo, można było dowiedzieć się o prowadzonych przy szerokiej współpracy krajowej i międzynarodowej badaniach materiałowych. Omówione zostały także przeprowadzone w ostatnich latach sesje eksperymentalne. W podsumowaniu przedstawione były zamierzenia i perspektywy badań prowadzonych z wykorzystaniem urządzenia PF-1000U.
W wyniku oddziaływania impulsu laserowego o dużej intensywności (>1022 W/cm2) z cienką tarczą (0,1-100 μm) generowane są jony o energiach nawet rzędu GeV, które mogą mieć zastosowanie np.: radiografia protonowa, szybki zapłon paliwa DT w fuzji laserowej (ICF), fizyka jądrowa, czy hadronowa terapia nowotworów. W referacie zostały omówione wyniki symulacji numerycznych laserowej generacji intensywnych wiązek jonów wykonanych przy pomocy opracowanej przez autora dwuwymiarowej wersji kodu „cząstka w komórce” (2D PIC). Obliczenia przeprowadzono na superkomputerze Hydra znajdującym się w ICM UW. Wyniki porównano z wcześniejszymi rezultatami obliczeń wykonanych przez autora z użyciem kodu 1D PIC (publ. Phys. Scripta. T161 (2014) 014030). Symulacje wykonano dla impulsów laserowych o czasie trwania 130 fs, długości fali 800 nm, i intensywnościach w zakresach od ~1021 W/cm2 do ~1023 W/cm2 dla polaryzacji kołowej (PK) i liniowej (PL) dobranych tak by energie impulsów były równe. Tarcze naświetlane laserem wykonane z wodorku erbu ErH3 i polistyrenu CH miały tę samą gęstość powierzchniową równą 0,6 g/m2. Wyniki uzyskane dla PL przy pomocy symulacji 1D PIC i 2D PIC pokazują dobrą zgodność zarówno średnich energii jonów jak i odchyleń standardowych ich energii. Symulacje 2D PIC wykonane przy PK wykazały pewne różnice parametrów wiązek jonów dla stosownych tarcz i zakresów gęstości mocy promieniowania laserowego. Wyniki tych obliczeń zostały przeanalizowane w referacie.
Równania pola grawitacyjnego w ramach ogólnej teorii względności mają rozwiązania o charakterze falowym, przy czym fale te (jeśli istnieją) są w stanie odprowadzać energię z grawitujących układów izolowanych, tracących wówczas masę i moment pędu. Główną trudnością w możliwie ścisłym modelowaniu emisji fal i jej wpływu na parametry opisujące źródło jest nieliniowość równań Einsteina i brak dostatecznie ogólnych ich rozwiązań (oraz sformułowania np. problemu dwóch ciał). Jedną z możliwych dróg postępowania jest uczynienie dość niestandardowego założenia o geometrii (w szczególności: nie daje ono żadnych symetrii) i redukcja równań pola do układu z mniejszą liczbą funkcji i zmiennych.
W obecności skrzyżowanych pól elektromagnetycznych, cząstki naładowane mogą poruszać się swobodnie wzdłuż pola magnetycznego, a także doznają dryfu w kierunku ExB. Natomiast ich ruch w kierunku pola elektrycznego jest, pomiędzy zderzeniami, ograniczony przez orbitę Larmorowską. Płynowe wyrażenie na mobilność cząstek w tym kierunku nie uwzględnia wpływu zmiany energii kinetycznej podczas ruchu cyklotronowego na kątowy rozkład prawdopodobieństwa zderzenia. Efektem tego jest niedokładne oszacowanie mobilności cząstek znajdujących się w silnym polu magnetycznym. Zagadnienie omówione zostało na przykładzie częściowo zjonizowanej plazmy o parametrach typowych dla silników Halla.
The interest related to behavior of water is largely justified by planetological research and it has been the subject of several works. Together with ammonia and methane, water is one of the main elements of the mantles of giant planets like Uranus and Neptune. The observation of a large and asymmetric magnetic field in those planets has prompted the idea that the field is originated in the mantle. Since the dynamo effect requires the presence of a conductive material, a phase transition to the metallic state has been suggested. Such phase transition has been evidenced in molecular dynamics simulations.
The talk was focused on generation of neutrons with energy of 2.45 MeV and >12 MeV through the D-D and D-Li fusion reactions, respectively, driven by the laser system PALS. Dr Josef Krasa presented the experiment devoted to the production of alpha particles through the p-B reaction as well as described new experimental diagnostics as a target inductive probe for detection of a return current through the target as well as loop antennas for detection of electromagnetic pulses produced via laser-matter interaction. Moreover, the prelegent provided short information and some pictures about actual status of the ELI-Beamlines project.
Sala Seminaryjna NCBJ
NCBJ, Hoża 69
22 maja 2012
6 marca 2012, 10:00-14:15
Sprawozdanie dotyczy prac zrealizowanych w roku 2011 zgodnie z planem zadaniowym IFPiLM na rok ubiegły i obejmujących wszystkie projekty badawcze. Wyniki prac będą prezentowane przez kierowników Oddziałów i osoby przez nich upoważnione.
Program seminarium sprawozdawczego jest następujący:
10:00 – 11:30 Prezentacje dotyczące prac zrealizowanych w OPWL prof. Jan Badziak prof. nadzw. Tadeusz Pisarczyk dr Monika Kubkowska
11:30 – 12:00 Przerwa
12:00 – 13:30 Prezentacje dotyczące prace zrealizowanych w OPPM dr Marek Scholz (ewentualnie także inne osoby z OPPM)
13:30 – 14:00 Prezentacja danych ogólnych dotyczących działalności naukowej IFPiLM w 2011r. prof. nadzw. Jerzy Wołowski
14:00 – 14:15 Podsumowanie sprawozdania dyrektor instytutu prof. nadzw. Andrzej Gałkowski.
„X-ray spectroscopy of hot dense plasmas: from basic principles to advanced applications”
prof. Oldrich Renner (Instytut Fizyki Czeskiej Akademii Nauk w Pradze)
"Wytwarzanie strumieni plazmowych i akceleracja makro-cząstek za pomocą lasera w zastosowaniu do ICF oraz badań astrofizycznych"
dr hab. Tadeusz Pisarczyk
"Diagnostyka erozji i depozycji oraz usuwanie paliwa z wewnętrznych elementów reaktorów termojądrowych na tle problematyki oddziaływań plazma-ściana"
mgr inż. Paweł Gąsior
"Resent results on the DPF use in radiation material sciences intended for the main-stream fusion researches"
Prof. Vladimir Gribkov
Micro-Pattern Gas Detectors
prof. Wojciech Dominik (University of Warsaw)
Konferencja IAEA w Daejon (Korea Płd.) - co nowego w fuzji
dr Zygmunt Składanowski
"Inhibition and cleaning of Tritium codeposits from Carbon PFCs in ITER by Nitrogen-based chemistry and laser in reactive atmosphere"
Daniele Alegre (CIEMAT)
Projekt reaktora termojądrowego ITER w Cadarache
Instytut Problemów Jądrowych
Dział Szkolenia i Doradztwa IPJ
godz. 11.30
Doc. dr hab. Andrzej Gałkowski
Zastosowanie układów FPGA w budowie aparatury pomiarowe
dr inż. Krzysztof Poźniak
The EFDA workprogramme
Centrum Zielna, godz. 15.45
Sala "Warszawa/Berlin"
Dr. Jérôme Paméla (EFDA Leader)
Study of impurity behaviour during RF heating at JET. Determination of Ni impurity density by VUV emission spectroscopy
Agata Czarnecka (IFPiLM)
Modernizacja systemu aktywacji neutronowej KN2
Jacek Kaczmarczyk (IFPiLM)
Pomiary aktywacyjne neutronów na JET i analiza dotychczas uzyskanych wyników
Adam Szydłowski (IPJ)
Refrakcja promieniowania podczerwonego w geometrii diagnostyki interferometrycznej JET
Bohdan Bieg (AM)
Implementation of contemporary gamma spectrometry for neutron activation analysis
Sławomir Jednoróg (IPPLM)
Nieliniowa dynamika elektrostatycznych modów plazmowych wzbudzanych wysokoenergetycznymi jonami na progu stabilności układu - model Berka-Breizmana
Jarosław Zaleśny (IPPLM)
Problemy kalibracji spektrometrów EUV/Soft-X ray
Ireneusz Książek (UO)
Zagadnienie konwekcji-dyfuzji w obszarze plazmy brzegowej tokamaka. Przepływ wsteczny
Sebastian Głowacz (IPPLM)
JET Neutron Activation Diagnostic (KN2) – proposal for upgrading
Marek Scholz (IPPLM)
Nieliniowe oddziaływanie szybkich jonów z falami elektromagnetycznymi w plazmie.
Jarosław Zaleśny
TOFOR - spektrometr neutronów o energii w zakresie 2.5MeV
Adam Szydłowski (IPJ)
Wybrane problemy wykorzystania materiałów nadprzewodnikowych
w reaktorach jądrowych
Jacek Sosnowski
(Instytut Elektrotechniki)
Projekt reaktora fuzji jądrowej ITER w Cadarache
Wykład odbędzie się w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej o godz.10.00
Andrzej Gałkowski
(IFPiLM)
Optical calibration to establish alignment of the High Resolution Thomson Scattering in JET
Marcin Rosiński (IPPLM)
Neutron activation measurements on magnetic confinement devices
Marek Scholz (IPPLM)
Relative calibration of the X-ray crystal spectrometer at JET
Agata Czarnecka (IPPLM)
EFDA Programme on Socio Economic Studies
Christian Eherer (EFDA CSU Garching)
Why DEMO? - scientific and economic issues of PPCS brought up at 13th EFPW
Paweł Gąsior (IPPLM)
Nowoczesne techniki zarządzania projektami (in Polish)
Paweł Strzyżewski (IPJ)
Optical calibration to establish the alignment of the High Resolution Thomson Scattering in JET
Maricn Rosiński
Diagnostyka rentgenowska dla oddziaływania plazmy ze ścianą w JET (in Polish)
Agata Czarnecka & Marcin Rosiński (IFPiLM)
Pomiary promieniowania X na tokamaku (in Polish)
Leszek Ryć (IFPiLM)
Materials for the plasma-facing components of fusion reactors Wykład odbędzie się w Gmachu Głównym Politechniki Warszawskiej (sala 134, 15:00)
Hans-Harald Bolt (IPP Greifswald)
Diagnostyki neutronowe: podstawy teoretyczne (in Polish)
Adam Szydłowski (IPJ)
Diagnostyki neutronowe na tokamaku (in Polish)
Marek Scholz (IFPiLM)
Detektory aktywacyjne w pomiarach widm neutronów z reakcji termojądrowych (in Polish)
Krzysztof Pytel & Rafał Prokopowicz (IEA)
Status of EFDA-JET and plans for 2005/2006 and beyond
Michael Watkins (EFDA-JET)
Europejski program badania syntezy termojądrowej (in Polish)
Andrzej Gałkowski (IFPiLM)
Wendelstein 7-X and diagnostics
German-Polish Seminar
Plasma-wall interaction studies at TEXTOR
Volker Philipps (FZ Juelich, Germany)
Projekt stellaratora Wendelstein 7-X: modelowanie plazmy brzegowej (in Polish)
Roman Zagórski (IFPiLM)
12th European Fusion Physics Workshop, Eynsham, Oxfordshire, United Kingdom, December 6-8, 2004 - the participant report
Paweł Gąsior (IPPLM)
m








































































