Pod koniec września w Warszawie odbył się 23. Festiwal Nauki. Dla uczestników tego wydarzenia w stolicy i jej okolicach przygotowano: 7 debat głównych, ponad 350 spotkań i dyskusji, 25 spotkań dla najmłodszych, 6 wystaw oraz 300 lekcji festiwalowych dla szkół. Spotkania organizowane były przez instytucje naukowe, edukacyjne, upowszechniające kulturę oraz stowarzyszenia i towarzystwa naukowe. Tematami przewodnimi tegorocznej edycji Festiwalu były: matematyka, najnowsza historia Polski i nowe technologie.

Tak jak w latach poprzednich Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy również uczestniczył w tym wydarzeniu. W Instytucie odbyły się wykłady festiwalowe dla szkół, które zarejestrowały się na stronie Festiwalu Nauki. Uczniowie w czasie wykładu pt. „Fuzja jądrowa, czyli krótka historia o tym, jak sprowadzić Słońce na Ziemię” dowiedzieli się, na czym polega reakcja syntezy termojądrowej oraz jakie warunki muszą zostać spełnione, aby można ją było przeprowadzać w warunkach laboratoryjnych. Poznali najważniejsze projekty dotyczące syntezy jądrowej prowadzone w Polsce i na świecie oraz sposób działania przyszłej elektrowni termojądrowej.

Ważną częścią programu festiwalowego w Instytucie była wizyta gości w laboratoriach badawczych. Odwiedzili oni laboratorium układu plasma focus PF1000U, Laboratorium Plazmowych Napędów Satelitarnych, Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy oraz laboratorium badań i zastosowań oddziaływań laser-tarcza. Obejrzeli także ekspozycję upowszechniającą fuzję jądrową.

Naukowcy z Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy wzięli udział w 23. edycji Pikniku Naukowego na Stadionie Narodowym w Warszawie. Ta największa w Europie impreza plenerowa o tematyce naukowej przyciągnęła w tym roku aż 50 tysięcy osób. Zaprezentowano niemal 200 stanowisk podzielonych na siedem stref tematycznych. Tegoroczny piknik odbył się pod hasłem „My i maszyny”.

Osoby odwiedzające stoisko IFPiLM zapoznały się z najważniejszymi projektami dotyczącymi syntezy jądrowej prowadzonymi w Polsce i na świecie. Goście zobaczyli makietę przyszłej elektrowni termojądrowej oraz poznali główne założenia międzynarodowego projektu ITER dotyczącego budowy we Francji eksperymentalnego tokamaka-reaktora.

Naukowcy z Instytutu omówili również działanie silników plazmowych stosowanych jako napędy pojazdów kosmicznych oraz zaprezentowali model silnika Halla opracowanego w IFPiLM.

Odwiedzający zobaczyli także na naszym stoisku eksperyment polegający na pomiarze grubości włosów i cienkich drucików za pomocą zjawiska dyfrakcji oraz poznali zasadę działania „pociągu magnetycznego” - był to zestaw składający się z cylindrycznej baterii z dołączonymi na obu jej końcach magnesami neodymowymi. „Pociąg” poruszał się wewnątrz spirali wykonanej z nieizolowanego drutu przewodzącego prąd elektryczny. Dla najmłodszych przygotowaliśmy łamigłówki i puzzle z ilustracjami reaktora termojądrowego.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Polskie Radio i Centrum Nauki Kopernik.

Senat przyjął uchwałę ustanawiającą rok 2020 Rokiem Fizyki. W przyszłym roku będziemy także obchodzić 100-lecie powstania Polskiego Towarzystwa Fizycznego.

„Ustanowienie przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej roku 2020 Rokiem Fizyki jest uhonorowaniem polskich fizyków i ich osiągnięć, a także docenieniem cywilizacyjnego znaczenia tej dziedziny nauki. Chcemy, aby Rok Fizyki przyniósł jeszcze większe uznanie w naszym społeczeństwie dla roli nauki, w szczególności fizyki oraz jej wkładu w rozwój gospodarki i wpływu na nasze życie codzienne. Zainteresowanie fizyką, niezwykle ciekawą nauką eksperymentalną, przekłada się na wzrost umiejętności w tym zakresie kolejnych pokoleń. Podejmowana działalność naukowa i zawodowa w tym obszarze jest szczególnie ważna w czasie budowy społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy” – głosi uchwała.

Źródło: naukawpolsce.pap.pl
Zdjęcie: Pixabay - Gerd Altmann

Dnia 24 września 2019 roku, decyzją Ministra Energii Pana Krzysztofa Tchórzewskiego, na stanowisko dyrektora Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy im. Sylwestra Kaliskiego został ponownie powołany dr hab. Andrzej Gałkowski, który funkcję dyrektora IFPiLM sprawuje od 2010 r.

Dr hab. Andrzej Gałkowski jest związany z Instytutem od 1976 roku. Przez wiele lat pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. naukowych. W latach 2004-2011 koordynował prace Asocjacji Euratom-IFPiLM – skupiającej 11 instytucji naukowych w Polsce prowadzących prace badawczo-rozwojowe na rzecz europejskiego programu fuzji jądrowej oraz międzynarodowego programu ITER. Był członkiem Komitetu Doradczego Komisji Europejskiej (CCE-FU) ds. programu fuzji jądrowej Wspólnoty Euratom oraz Komitetu Koordynującego Porozumienia EFDA (European Fusion Development Agreement). 

Obecny dyrektor jest absolwentem Wojskowej Akademii Technicznej, Wydziału Chemii i Fizyki Technicznej – specjalność fizyka techniczna. Tytuł doktora nauk technicznych uzyskał w roku 1981 w WAT. W 1996 roku habilitował się w Instytucie Problemów Jądrowych na podstawie rozprawy, w której zajmował się równowagą magnetohydrodynamiczną plazmy gorącej z makroskopowymi przepływami. Prowadził także badania naukowe w ośrodkach naukowych w Wielkiej Brytanii i USA. 

Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy 7 września uczestniczył w Astro Pikniku połączonym z piątymi urodzinami Centrum Nauki Leonardo da Vinci w miejscowości Podzamcze koło Chęcin. Wydarzenie to organizowane od czterech lat przez Regionalne Centrum Naukowo-Technologiczne popularyzuje naukę i technologię oraz upowszechnia wiedzę z dziedziny fizyki i astronomii.

Uczestnicy pikniku dowiedzieli się od naszych naukowców, na czym polega reakcja syntezy termojądrowej oraz jakie warunki muszą zostać spełnione, aby w kontrolowany sposób można ją było przeprowadzać w warunkach laboratoryjnych. Poznali też najważniejsze projekty realizowane w naszym Instytucie dotyczące fuzji jądrowej.

Osobom odwiedzającym stoisko Instytutu została zaprezentowana makieta przedstawiająca przyszłą elektrownię termojądrową DEMO. Najmłodsi mieli okazję dotknąć "kulę plazmową" i poznać jej działanie, ustawić lewitującą kulę ziemską w polu magnetycznym, a także ułożyć puzzle ukazujące komorę tokamaka oraz samo urządzenie.

Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem wśród odwiedzających i z roku na rok przyciąga coraz większą liczbę wystawców z całej Polski.