27 stycznia 2026 roku w Parlamencie Europejskim odbyło się publiczne czytanie wezwania do działania przygotowanego przez stowarzyszenie przemysłu fuzji jądrowej – Fusion Industry Association (FIA) – pt. "Energia syntezy jądrowej w Europie: Wezwanie do działania".
W kontekście planowanej Strategii UE w zakresie syntezy jądrowej wydarzenie podkreśliło wspólny przekaz: technologia ta osiągnęła punkt zwrotny, a Europa musi zdecydowanie przejść od ambicji do etapu wdrożeniowego. Europejskie przedsiębiorstwa działające w obszarze syntezy jądrowej zwiększają skalę działalności, mobilizują są inwestycje prywatne, a potencjał przemysłowy dostosowuje się do wdrażania. Niezbędne jest obecnie jasne określenie priorytetów oraz stabilnych ram politycznych skoncentrowanych na realizacji celów.
Kluczowym punktem wydarzenia było ogłoszenie przez grupę posłów do Parlamentu Europejskiego – w tym Hildegard Bentele, Pascala Arimonta, Tsvetelinę Penkovą, Christophe’a Grudlera, Krisa Van Dijcka, Mateja Tonina, Inese Vaidere oraz Jana Nagyova – apelu o podjęcie działań, przy wsparciu przedstawicieli przemysłu. Dokument zawiera konkretne rekomendacje dotyczące sposobów zapewnienia Europie pozycji lidera w obszarze komercyjnej energii termojądrowej.
W deklaracji wezwano do włączenia syntezy jądrowej do strategicznych priorytetów Unii Europejskiej oraz do opracowania kompleksowego unijnego planu działania w tym obszarze. Plan ten powinien obejmować jasno określone kamienie milowe prowadzące do budowy pierwszych demonstracyjnych elektrowni, przewidywalne i proporcjonalne regulacje – odrębne od przepisów dotyczących rozszczepienia jądrowego – a także mechanizmy umożliwiające pionierom technologii rozwój w oparciu o silne partnerstwa publiczno-prywatne.
Dyskusja oraz przedstawiony apel wysyłają wyraźny sygnał: synteza jądrowa może stać się jednym z europejskich projektów sukcesu – strategiczną szansą przemysłową wzmacniającą konkurencyjność, bezpieczeństwo energetyczne i długoterminową odporność gospodarki UE. Fusion Industry Association zapowiedziało dalszą współpracę z instytucjami europejskimi oraz państwami członkowskimi w celu przełożenia obecnej dynamiki na konkretne projekty inwestycyjne i rozwój silnego europejskiego ekosystemu fuzji jądrowej.
Dokument: Call for Action: What Europe Must Do to Lead in Commercial Fusion Energy
