17 lutego 2026 roku Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) opublikowała raport "Stan innowacji energetycznych 2026", w którym fuzja jądrowa została wskazana jako jedna z kluczowych wschodzących technologii energetycznych. Dokument stanowi coroczną ocenę innowacji energetycznych dla decydentów i został opublikowany przed spotkaniem ministerialnym IEA i Forum Innowacji Energetycznych, które odbyły się w Paryżu we Francji. IEA stawia fuzję jądrową na równi z innymi wschodzącymi technologiami, podkreślając jej status, kluczowe kamienie milowe i wyzwania w miarę przyspieszania procesu komercjalizacji na dużą skalę.
W 2025 roku energia termojądrowa odnotowała przełomy inżynieryjne i technologiczne, połączone z istotnymi zobowiązaniami ze strony inwestorów prywatnych i rządów na całym świecie. W raporcie zauważono, że "wyścig o rozwój komercyjnej energii termojądrowej stymuluje nowe strategie i finansowanie. Chociaż publiczne poparcie dla międzynarodowej współpracy w zakresie energii termojądrowej utrzymuje się, na przykład w przypadku ITER, ostatnie inicjatywy odzwierciedlają przesunięcie w kierunku krajowych planów działania i projektów komercjalizacji".
W raporcie, w kontekście "argumentów przemawiających za wzmocnieniem innowacji", podkreślono znaczenie ciągłego partnerstwa między technologiami, sektorem publicznym i prywatnym oraz krajami w celu przyspieszenia realizacji projektów komercyjnych. Przedstawiono w nim pozostałe wyzwania związane z syntezą jądrową w zakresie inżynierii, testowania materiałów i cykli paliwowych – oraz wskazano, jak współpraca międzynarodowa może przyspieszyć postęp. W raporcie stwierdzono również, że globalna współpraca może doprowadzić do "podejść regulacyjnych, które chronią obywateli, umożliwiając jednocześnie szybsze wydawanie pozwoleń na niższe poziomy radioaktywności w porównaniu z rozszczepieniem jądrowym".
"Do tej pory badania nad energią syntezy jądrowej charakteryzowały się wysokim poziomem współpracy między programami publicznymi, firmami i różnymi krajami, co będzie nadal kluczowe w kolejnych etapach testów i rozbudowy".
Źródło: Raport IEA: Stan Innowacji Energetycznych 2026
W szerszym ujęciu raport szczegółowo opisuje dziesięć kluczowych priorytetów i luk w polityce zidentyfikowanych w raporcie z 2025 r., które wymagają zwiększonej uwagi ze strony rządów i innych interesariuszy, aby sprostać pojawiającym się wyzwaniom w zakresie innowacji energetycznych. Zauważono, że chociaż poczyniono pewne postępy, nadal konieczne są dodatkowe wysiłki w zakresie inwestycji w innowacje energetyczne, projektowania i wdrażania polityki, dostępu do obiektów badawczych i testowych oraz globalnego potencjału innowacyjnego.
Aby śledzić, wspierać i udostępniać postępy w zakresie skalowania powstających technologii, Międzynarodowa Agencja Energetyczna określiła kamienie milowe w zakresie demonstracji, które różne instytucje i firmy starają się osiągnąć do 2030 roku – w tym kluczowy kamień milowy dla fuzji: "pierwsza elektrownia termojądrowa, która zademonstruje techniczną wykonalność wytwarzania energii nadającej się do sprzedaży". Można śledzić etapy postępów w realizacji kamieni milowych za pomocą interaktywnego narzędzia do śledzenia na stronie internetowej IEA.
Dokument: The State of Energy Innovation 2026
Źródło: Fusion Industry Association
