Nobel fizyka 2019Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali Kanadyjczyk James Peebles oraz dwóch Szwajcarów Michel Mayor i Didier Queloz za odkrycia, które pozwoliły zrozumieć historię i budowę Wszechświata.

Połowę nagrody otrzymał James Peebles z Princeton University za „teoretyczne odkrycia w dziedzinie kosmologii”, które przyczyniły się do zrozumienia tego, jak Wszechświat ewoluował po Wielkim Wybuchu. Prace Peeblesa dotyczące kosmologii fizycznej położyły podwaliny pod transformację kosmologii w ciągu ostatnich 50 lat. Od połowy lat 60. tworzył teoretyczne ramy współczesnych poglądów dotyczących Wszechświata. Za pomocą swoich teoretycznych narzędzi i obliczeń James Peebles był w stanie interpretować ewolucję Wszechświata niemal od Wielkiego Wybuchu i odkryć nowe procesy fizyczne. Jak się okazało, znana nam wszystkim materia – galaktyki, gwiazdy, planety, rośliny, zwierzęta, ludzie – stanowi zaledwie pięć procent zawartości Wszechświata. Na pozostałe 95 proc. składają się nieznana ciemna materia i ciemna energia.

Drugą połową nagrody podzielą się Michel Mayor i Didier Queloz z University of Geneva, którzy w październiku 1995 roku ogłosili odkrycie pierwszej planety spoza Układu Słonecznego okrążającej gwiazdę podobną do Słońca. Odkrycie szwajcarskich naukowców zapoczątkowało rewolucję w astronomii. Od tego czasu znaleziono ponad cztery tysiące egzoplanet w Drodze Mlecznej. Mają one niezwykle różnorodne rozmiary, formy i orbity, często sprzeczne z dotychczasowymi koncepcjami na temat systemów planetarnych.

Źródło: www.nobelprize.org, www.nobelprize.org/prizes/physics/2019, www.pap.pl

Ilustracja: Niklas Elmehed / Nobel Media

HiPER fusionForEnergyLogo logo EUROfusion iter Laserlab Europe Fusenet European Commission Logo MEiN

Research projects carried out at the IPPLM are funded by the Polish Ministry of Education and Science, the National Science Centre and by the European Commission within the framework of EUROfusion Consortium under grant agreement No 101052200. Financial support comes also from the International Atomic Energy Agency, European Space Agency and LaserLab Consortium as well as from the Fusion for Energy Agency.

Go to top